Królowie Polscy

Kiedy myślimy o historii Polski, zazwyczaj przychodzą nam do głowy sylwetki naszych królów, znane nam między innymi z obrazów Matejki. Dzieje się tak dlatego, że wiedza historyczna, jaką przekazuje się nam w szkołach jest w głównej mierze oparta na opisie rządów kolejnych dynastii, ustanawianych przez nich praw i prowadzonych wojen w początkowym okresie skwapliwie dokonywanym przez kronikarzy Galla Anonima, Wincentego Kadłubka i Jana Długosza, a później uzupełnionym o coraz to bardziej wnikliwe dzieła historyków.

Odczytując dziś teksty historyczne warto to robić z uwagą, bo zdarzyć się może że spośród suchych faktów i dat wyłoni się nam jakiś mały szczegół z królewskiego życia, fragment wypowiedzi lub zdawałoby się błahy czyn, które sprawiają, że zaczynamy widzieć w tych pomnikowych postaciach cechy bliższe nam wszystkim. Sprawdźmy sami, jak bardzo ludzcy byli Królowie Polscy na przestrzeni wieków.

Założyciele i władcy

Z mroku dziejów Naszego Państwa wyłania nam się urocza kraina położona w dorzeczu Warty, a zamieszkana przez plemię Polan, którzy wśród żyznych pól oraz lasów pełnych zwierzyny i miodu wiedli spokojny żywot rolników nie niepokojeni zbytnio przez sąsiednie, spokrewnione z nimi pod względem języka, wierzeń i zwyczajów plemiona Łużyczan, Pomorzan, Wiślan i Ślężan.

Z tych czasów nie zachowały się żadne świadectwa pisemne, polegać zatem musimy na przekazach często bardziej przypominających legendy, niż prawdziwe dzieje historyczne, jak choćby ta o wojowniczym plemieniu Sarmatów, które około VI w. miało się tu przybyć z czarnomorskich stepów i osiedlić się na stałe lub inna o królu Popielu, który, jak wszyscy dobrze wiemy, zginął sromotnie zjedzony przez myszy.

Ten ostatni jednak przez wielu historyków nie jest dziś traktowany jak postać wymyślona, a jako faktyczny władca plemienia Polan, wygnany ze stolicy w Gnieźnie po tym jak popadł w niełaskę poddanych.

Na jego tronie miał zasiąść dworzanin pełniący do tej pory funkcję opiekuna lub zarządcy zwanego dawniej piastunem. Tak oto od piastuna, czyli w skrócie Piasta wywodzi się ród znakomitych władców, którzy zbudowali potęgę państwa Polan przyłączając do niego nowe ziemie. Tak czynił syn Piasta Siemowit, jego wnuk Lestek i prawnuk Siemomysł, a także kolejny potomek Mieszko, którego działalność jest już doskonale udokumentowana w źródłach historycznych.

Piastowie (ok. 960 – 1370 r.)

Czasy panowania Piastów to okres scalania Państwa Polskiego i obrona jego terytorium przed rosnącymi w siłę sąsiadami Czechami, Rusinami, a zwłaszcza mającym już wtedy zaborcze zakusy Niemcami. Jednym z piastowskich władców udawało się to lepiej, innym gorzej, w związku z czym byt Polski w owych bywał czasach niejednokrotnie zagrożony.

Mieszko I 963-992

Do najwybitniejszych Piastów należy z pewnością Mieszko I uznawany za pierwszego oficjalnego władcę kraju zwanego już wówczas Polską lub po łacinie Polonią. Mieszko około roku 960 odziedziczył po swoich mężnych przodkach kraj o powierzchni ok 200 tys km2, któremu następnie otworzył drogę do rozwoju w duchu zachodniego chrześcijaństwa poprzez uroczysty Chrzest Polski w 966 r.

Bolesław Chrobry 992-1025

Godnego następcę znalazł w synu Bolesławie Chrobrym, pierwszym koronowanym Królu Polski, który dzięki przyłączaniu kolejnych ziem rządził już krajem od Bałtyku po Karpaty, a bogactwem swego dworu i przepychem strojów olśnić potrafił nawet samego cesarza Niemiec. Niestety po śmierci tego dzielnego i silnego władcy dochodzi do kryzysu naznaczonego bratobójczymi walkami między jego synami.

Mieszko II 1025-1034

Młodszy syn Bolesława Chrobrego zasiada na tronie po wydaleniu z kraju starszego od niego brata Bezpryma, który prawdopodobnie nigdy nie przestanie rościć sobie praw do tronu. Rządzić Polską chcieli także bracia Chrobrego wcześniej odsunięci od władzy. W kraju panuje chaos, który wykorzystują sąsiedzi grabiąc i zagarniając graniczne tereny.

Kazimierz Odnowiciel 1039-1058

Dopiero nastanie Kazimierza Odnowiciela przynosi odzyskanie części straconych na rzecz sąsiadów terenów oraz wzmocnienie władzy i ustanowienie jej nowej stolicy w Krakowie.

Bolesław II Śmiały 1058-1079

Panowanie tego władcy również odznacza się sukcesami, tak w polityce zagranicznej jak i w zarządzaniu krajem, gdzie bije się po raz pierwszy własną monetę i rozwija się handel.

Władysław Herman 1079-1102

Podczas rządów tego króla ma miejsce kolejne osłabienie pozycji królewskiej, a do głosu dochodzą możnowładcy. Po jego śmierci kraj zostaje podzielony między synów Zbigniewa i Bolesława Krzywoustego.

Bolesław Krzywousty 1102-1138

Udaje mu się, co prawda, zdobyć panowanie nad całym terytorium Polski, a nawet mężnie bronić go przed najazdem niemieckim i odbijać zabrane ziemie, jak te na Pomorzu, jednak ostatecznie swoim testamentem dzieli on kraj jeszcze bardziej, wyznaczając oddzielne dzielnice swoim synom;

Śląsk – Władysławowi Wygnańcowi 1138-1146,

Mazowsze – Bolesławowi Kędzierzawemu 1146-1173,

Wielkopolskę – Mieszkowi III Staremu 1173-1177, 1190, 1198/99-1202,

oraz Ziemię sandomierską – Henrykowi.

Ich potomkowie przez kolejnych 200 lat będą toczyć ze sobą spory o granice swoich terytoriów i władzę, a będą to między innymi:

  1. Kazimierz II Sprawiedliwy 1177-1194,
  2. Władysław Laskonogi 1202, 1228-1231,
  3. Leszek Biały 1202-1227,
  4. Henryk I Brodaty 1228-1238,
  5. Konrad Mazowiecki 1241-1243,
  6. Bolesław Wstydliwy 1243-1279,
  7. Leszek Czarny 1279-1288,
  8. Przemysł II 1295-1296,
  9. Wacław II 1300-1305.

Władysław Łokietek 1306-1333

Ten niewielkiego wzrostu człowiek okazał się wielkim duchem władcą gotowym scalić rozpierzchłe ziemie i zakończyć tym samym okres rozbicia dzielnicowego Polski. Dzielnie stawił czoło Krzyżakom w bitwie pod Płowcami w 1331r.

Kazimierz Wielki 1333-1370

Kontynuował dzieło swojego ojca Władysława łokietka przyłączając do polski rozległe tereny Rusi Halickiej oraz reformując kraj i czyniąc z niego nowoczesną monarchie stanową o silnej pozycji międzynarodowej.

Utworzył Akademię Krakowską i rozpowszechnił budownictwo w stylu gotyckim, co upamiętnia powiedzenie: „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”. Sukcesom na polu politycznym nie towarzyszyły niestety sukcesy rodzicielskie; Kazimierz Wielki nie dochował się bowiem syna i z tego powodu na jego osobie zamyka się dynastia piastów na tronie polskim.

Andegawenowie (1370-1386 r.)

Panowanie Andegawenów w Polsce obejmuje jedynie szesnastoletni okres i odnosi się do dwóch postaci królewskich. Pierwszą z nich jest siostrzeniec zmarłego bez męskiego potomka Kazimierza Wielkiego, monarcha Węgier – Ludwik.

Ludwik Węgierski 1370-1382

W swoim macierzystym kraju obdarzony przydomkiem Wielki, w Polsce nie miał możliwości wykazać się zbytnim zaangażowaniem pozostawiając władzę w rękach swojej matki Elżbiety Łokietkówny.

W niespokojnych czasach buntów i zamieszek oraz najazdów ze strony sąsiadów starał się przede wszystkim zabezpieczyć przyszłość swoich córek, ponieważ zrządzeniem losu Ludwik, tak jak wcześniej jego Wuj Kazimierz Wielki również nie doczekał się narodzin syna. Wynikiem jego zabiegów były tak zwane pakty koszyckie, na mocy których w zamian za przywileje przyznane poszczególnym stanom uznano prawo do tronu polskiego dla jednej z córek Ludwika.

Jadwiga Andegaweńska 1373/74-1399

W ten oto sposób sposób, po raz pierwszy, Królem Polski została obrana kobieta, trzecia córka Ludwika – Jadwiga, wówczas jedenastoletnie dziecko, a uroczysta koronacja miała miejsce w Gnieźnie w 1384 roku.

Jak szybko musiała Jadwiga dorosnąć do wyznaczonej jej przez historię roli niech świadczy zawarty dwa lata później ślub z księciem Litwy Jagiełłą. W swym niedługim, dwudziestopięcioletnim życiu Królowa Jadwiga zasłynęła z aktów dobroczynnych, czym zyskała sobie miłość poddanych i w konsekwencji uznana została za Świętą Kościoła Katolickiego.

Jagiellonowie (1386- 1596 r.)

Przedstawiciele dynastii Jagiellonów określani są w historii jako władcy wielkiego formatu o wyjątkowych talentach politycznych, dzięki którym doprowadzili Państwo Polskie do szczytowego rozwoju nazywanego „złotym wiekiem”.

Władysław Jagiełło 1386-1434

Zaczęło się od wyboru na króla Polski Wielkiego Księcia Litewskiego Jagiełły i przyłączenia Litwy do Korony Królestwa. Małżeństwo z Jadwigą było korzystne dla obydwu państw; mogły się one między innymi rozprawić ze wspólnym wrogiem – Zakonem Krzyżackim. Zwycięska bitwa z Krzyżakami pod Grunwaldem w 1410 r. jest jednym z najdonioślejszych wydarzeń historii obojga narodów.

Władysław III Warneńczyk 1434-1444

Równie waleczny był syn Jagiełły Władysław III, jednakże nie dane mu było odnieść równie spektakularnych sukcesów. Będąc prawowitym władcą Polski został równocześnie wybrany na Króla Węgier, po czym ruszył na wojnę z Turkami i poniósł bohaterską śmierć w bitwie pod Warną, stąd bierze się jego przydomek – Warneńczyk.

Kazimierz Jagiellończyk 1447-1492

Na kolejnego Króla Polski wyznaczono podczas zjazdu ogólnopolskiego jego brata, Kazimierza Jagiellończyka. Za jego panowania dochodzi do wojny trzynastoletniej z Zakonem Krzyżackim, w wyniku której Polska otrzymuje Prusy Królewskie, a Prusy Książęce czyni swoim lennem. Żona Kazimierza Jagiellończyka Elżbieta Rakuszanka nazywana jest Matką Królów, ponieważ spośród 13-ciorga ich dzieci, aż 4 synów zostało królami, a córki wydawane były za przedstawicieli znakomitych dynastii europejskich.

Jan Olbracht 1492-1501

Zgodnie z życzeniem Kazimierza po jego śmierci dochodzi do zerwania unii personalnej Litwy i Polski ponieważ na tronie litewskim zasiada jego młodszy syn Aleksander, a na polskim starszy Jan Olbracht. Ten ostatni okrywa się niechlubną sławą po nieudanej wyprawie mołdawskiej przeciwko Turkom, po której ukuło się powiedzenie: „za Króla Olbrachta wyginęła szlachta”.

Aleksander 1501-1506

Po śmierci Jana Olbrachta na tronie zasiada jego brat, Wielki Książę Litewski Aleksander. W tym czasie dochodzi do wzmocnienia roli szlachty i sejmu, między innymi za sprawą uchwalonych ustaw „nihil novi”. Polski parlamentaryzm jest zjawiskiem niesłychanym w ówczesnej Europie i jest przykładem, jak pogodzić władzę sejmu z uszanowaniem władzy króla, a prawa osobiste i polityczne szlachty stają pierwowzorem późniejszych praw obywatelskich.

Zygmunt I Stary 1506-1548

Po śmierci Aleksandra na tron powołany zostaje kolejny brat – Zygmunt, któremu nadano przydomek Stary, jako że w momencie koronacji ma już 40 lat. Dochodzi do ostatecznej rozprawy z Krzyżakami, po przegranej wojnie z Polską Wielki Mistrz zostaje świeckim księciem i oddaje hołd lenny w Krakowie w 1525 r. Zygmunt Stary zapewnia sobie pokój z Turkami podpisując z nimi traktat o nietykalności granic. Wciela do Polski Mazowsze będące do tej pory lennem i wzmacnia znaczenie Warszawy, którą szczególnie upodobała sobie jego żona Bona.

Królowa nie tylko dba o wystrój warszawskiego zamku, ale zmienia także zwyczaje kulinarne tam panujące sprowadzając do Polski włoszczyznę. Wynikiem zabiegów Bony, która chce zapobiec ewentualnym niekorzystnym decyzjom parlamentu jest także koronacja jej dziesięcioletniego syna Zygmunta Augusta jeszcze za życia Zygmunta Starego.

Zygmunt II August

Młody następca tronu obejmuje początkowo rządy na Litwie. Do jego zasług należy zdobycie dla Korony Inflant i uzyskanie w ten sposób większego znaczenia w basenie Morza Bałtyckiego. Znakomity władca nie ma jednak szczęścia w małżeństwie.

Po śmierci pierwszej żony bierze potajemny ślub z Barbarą Radziwiłłówna, jego wielką miłością, której sprzeciwiają się możni. Jednakże i ten związek nie trwa długo, Barbara umiera w sześć lat później, a król żeni się po raz trzeci. Zrządzeniem losu żadne z trzech małżeństw nie daje mu potomka, umiera bezdzietnie zamykając tym samym panowanie Jagiellonów w Polsce.

Władcy elekcyjni Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1573-1795)

Królestwo Polskie wraz z Księstwem Litewskim i terytoriami lennymi Prusami Książęcymi i Kurlandią było trzecim co do wielkości państwem w Europie; zajmowało ponad 800 tys km2, a zamieszkiwało je ponad 8 mln ludności. Nic więc dziwnego, że objęciem polskiego tronu zainteresowanych było wiele dynastii europejskich. Zwołany w 1573r. sejm konwokacyjny ściągnął na pole elekcyjne pod Warszawą 50 tys przedstawicieli szlachty polskiej, dla których pobudowano specjalne namioty. Po wysłuchaniu w sejmie prezentacji kandydatów przez zagranicznych posłów przystąpiono do głosowania.

Henryk Walezy 1573-1574

Pierwszym królem elekcyjnym został brat króla francuskiego Henryk Walezy. Podczas tego krótkiego panowania cały czas utrzymywało się napięcie między młodym władcą, któremu nie w smak było spore ograniczenie władzy królewskiej przez sejm, a szlachtą krytykującą go za zamiłowanie do zabaw i nocnego życia, złe zarządzanie krajem, wydawanie zbyt łagodnych sądów oraz rozdawania urzędów i dóbr bez liczenia się ze skarbem koronnym.

Gdy w dwa lata po objęciu polskiego tronu do Walezego dociera wieść o śmierci brata, ucieka potajemnie w przebraniu z Wawelu, by zostać Królem Francji.

Anna Jagiellonka 1575-1596

Stefan Batory 1575-1586

Po uznaniu tron za opuszczony w wyniku drugiej elekcji Królem Polski w 1575 ogłoszono po raz drugi w historii kobietę, a mianowicie siostrę Zygmunta Augusta, Annę Jagiellonkę. Jednocześnie wyznaczono jej na małżonka Księcia Siedmiogrodu Stefana Batorego, by po ślubie i wspólnej koronacji razem rządzili Koroną.

Mimo nadziei Anny na odegranie czynnej roli w polityce kraju faktycznym władcą okazał się Batory. Z sukcesem poprowadził polską armię na wojnę z Rosją o Inflanty, politykę wewnętrzną opierając w głównej mierze na hetmanie wielkim koronnym Janie Zamojskim.

Zygmunt III Waza 1587 -1632

Królewicz szwedzki, wnuk Zygmunta Starego, jego matką była Katarzyna Jagiellonka. W 1596 r. podjął decyzję o przeniesieniu dworu królewskiego i najważniejszych urzędów do Warszawy, choć Kraków nadal pozostał oficjalną stolicą. Chciał wzmocnienia pozycji króla w Polsce. Wybrany jednocześnie królem Szwecji musi dochodzić swych praw w wojnie 30- letniej, w wyniku której Polska traci Inflanty.

Bardziej udana jest wyprawa wojenna do Rosji i zajęcie Kremla, która skutkuje rozszerzeniem granic na wschodzie. Z kolei wojna z Turcją pozwala przynajmniej na razie utrzymać granice na Dniestrze. Rozpoczęte podczas panowania Zygmunta III Wazy konflikty z Kozakami, Rosją, Szwecją i Turcją nie zostają jednak na trwałe rozstrzygnięte i będą nękać jego synów obejmujących po nim tron Polski.

Władysław IV Waza 1632-1648

Czasy Władysława IV Wazy nazywa się niekiedy „srebrnym wiekiem”, ponieważ Rzeczpospolita osiąga największe w swoich czasach terytorium wynoszące 990 tys km².

Kwitnie handel zbożowy z Europą, dzięki uzyskanemu po rozejmie ze Szwedami dostępowi do ujścia Wisły, trwa względny pokój na wschodzie. Rozwija się także kultura, a Warszawa zyskuje blask po rozbudowie zamku i postawieniu Kolumny Zygmunta na placu zamkowym. U schyłku panowania dochodzi jednak do buntu Kozaków pod przewodnictwem Chmielnickiego.

Jan Kazimierz Waza 1648- 1668

Panowanie brata Władysława IV Wazy to okres wielkiego osłabienia politycznego; Rzeczpospolita traci 10 % swojego terytorium, między innymi na wschodzie w wyniku wojny z Rosją. Wielkim ciosem jest zalewający całą Polskę w 1655 r. potop szwedzki.

Za militarną pomoc w pokonaniu Szwecji Jan Kazimierz oddaje niezależność Prusom Książęcym, które wkrótce utworzą jednolite państwo z Brandenburgią i zaczną zagrażać polskim interesom. Na domiar złego kryzys gospodarczy i załamanie koniunktury na polskie zboże prowadzą do ruiny ekonomicznej kraju, a epidemie i klęski nieurodzaju doprowadzają do zmniejszenia liczby ludności z 10 do 6 mln. W tak katastrofalnej sytuacji Jan Kazimierz rezygnuje z tronu w 1668 r.

Michał Korybut Wiśniowiecki 1669-1673

Szlachta chcąc uniknąć uwikłania w konflikty zewnętrzne zamiast cudzoziemca wolała wybrać syna rodzimego bohatera wojen z Kozakami Jeremiego Wiśniowieckiego. Michał Korybut Wiśniowiecki okazał się jednak słabym człowiekiem, który wkrótce stał się celem ostrej walki o wpływy i rywalizacji między skłóconymi doradcami.

Dopiero wojna z Turcją zmusiła przeciwników do wspólnego działania. Zjednoczone wojsko polsko- litewskie pod wodzą hetmana Sobieskiego odnosi zwycięstwo pod Chocimiem, czego niestety Król już nie dożył umierając dzień wcześniej we Lwowie.

Jan III Sobieski 1674-1696

W roli króla, Jan III Sobieski kontynuuje walkę z Turcją, którą zaczął jako hetman. Dochodzi do przymierza z Austrią i zwycięskiej odsieczy wiedeńskiej w 1683r. Rzeczpospolita rośnie wśród innych krajów do rangi „obrońcy Europy”, a atak polskiej husarii ze wzgórz wiedeńskich na obóz turecki przechodzi do historii.

Podczas panowania Sobieskiego w kraju rozkwita kultura sarmacka łącząca cnoty obywatelskie i waleczność z zamiłowaniem do orientalnego przepychu. Król roztacza mecenat nad twórcami sztuki, buduje pałac w Wilanowie. Sławę jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych, jakich miała Polska przyćmią u schyłku rządów porażki w Mołdawii i Turcji, a także wewnętrzne konflikty z opozycją.

August II Mocny 1697-1706, 1709-1733

Prowadzi jednoczesne rządy jako książę saski Fryderyk August i jako Król Polski August II Mocny. Z ramienia Saksonii bierze udział w wojnie północnej ze Szwecją, która po wkroczeniu na terytorium Rzeczpospolitej w Inflantach żąda odwołania Augusta II z polskiego tronu.

Opozycjoniści w sejmie wyznaczają na króla Stanisława Leszczyńskiego, gdy tymczasem obrońcy Augusta zawiązują konfederację, ogłaszając bezkrólewie i oczekując jego powrotu. Ma on miejsce w 1709 r. po zwycięstwie Rosjan nad Szwedami. August II Mocny chce wzmocnienia władzy króla w Polsce, a w pertraktacjach z sejmem pomaga mu car.

W późniejszym czasie dochodzi do podpisania tzw. „traktatu czarnych orłów”; odtąd Rosja, Prusy i Austria będą miały decydujący wpływ na obsadzenie tronu polskiego.

Stanisław Leszczyński 1704-1709

Sejm wybiera większością głosów Stanisława Leszczyńskiego już raz wyznaczonego na tron po rezygnacji Agusta II Mocnego w 1704 r. Jednakże Austria i Prusy obawiają się zbytniego zbliżenia z Francją i przeforsowują swojego kandydata, syna poprzedniego króla – Augusta III.

W odpowiedzi Francja wypowiada tzw wojnę sukcesyjną polską Rosji i Austrii. W Polsce zwolennicy Lasa (Leszczyńskiego) spierają się ze zwolennikami Sasa (AugustaIII), stąd utarło się powiedzenie „od Sasa do Lasa” na oznaczenie niezdecydowania. Leszczyński w końcu rezygnuje z korony i wyjeżdża do Lotaryngii, którą otrzymał od Ludwika XV w dożywotnie władanie.

August III Wettin-Sas 1733-1763

Został Królem Rzeczpospolitej z woli państw sąsiednich, które nie tylko przekupiły stronników, ale również zastosowały element zastraszenia wprowadzając swoje wojska. August III przebywał częściej w Dreźnie, niż w Warszawie, gdzie rządy zostawiał swoim ministrom jako priorytet wyznaczając im współpracę z Rosją oraz interesy Saksonii. Przyszłość Rzeczpospolitej zależała całkowicie od ustaleń między dworami w Petersburgu ,Wiedniu i Berlinie. Z kolei obozy magnackie walczyły ze sobą, jedne wchodząc w układy z Rosjanami, inne z Prusakami. Ogólna atmosferę rozprężenia i marazmu oddaje przysłowie tamtych czasów ”za króla sasa jedz i popuszczaj pasa”.

Stanisław August Poniatowski 1764-1795

Na tron Polski wprowadza go caryca Katarzyna. Choć nie można odmówić mu wkładu w rozwój szkolnictwa za sprawą utworzenia Korpusu Kadetów, czyli szkoły dla przyszłych oficerów takich jak Kościuszko oraz późniejszego powołania Komitetu Edukacji Narodowej, a także zasług na polu sztuki z otwarciem Teatru Narodowego oraz wydawaniem „Monitora” na czele, historia nie zapomni mu nigdy postawy podczas pierwszego rozbioru Polski w 1772 r., przyłączenia się do Targowicy, czyli konfederacji części magnatów z Rosją przeciw Konstytucji 3 Maja prowadzącej do drugiego rozbioru Polski w 1793 r. i wreszcie zrzeczenia się tronu po trzecim rozbiorze Polski w 1795 r., czym formalnie uznał bezprawie zaborów.

Okres zaborów 1795 – 1918

Kolejne rozbiory podzieliły terytorium Polski między władców trzech sąsiednich państw Rosji, Austrii i Prus, którzy zaczęli przypisywać sobie tytuły przynależne danym regionom i faktycznie sprawować na nich swoją władzę. Trudno znaleźć pozytywne cechy ich panowania, kiedy ma się na myśli ruinę Rzeczpospolitej, jednakże należałoby zauważyć ich różnorodne oddziaływanie na gospodarkę i społeczność lokalną. W okresie zaborów ziemiami polskimi władali:

Zabór pruski:

  1. Fryderyk II Wielki 1772-1786,
  2. Fryderyk Wilhelm II 1786-1797,
  3. Fryderyk Wilhelm III 1797-1840,
  4. Fryderyk Wilhelm IV 1840-1861,
  5. Wilhelm I 1861-1888,
  6. Fryderyk III 1888,
  7. Wilhelm II 1888-1918.
  8. H3: Zabór austriacki:
  9. Maria Teresa 1772-1780,
  10. Józef II 1772-1790,
  11. Leopold II 1790-1792,
  12. Franciszek II1792-1835,
  13. Ferdynand I 1835-1848,
  14. Franciszek Józef 1848-1916,
  15. Karol I 1916-1918.

Zabór rosyjski:

Katarzyna II 1772-1796,

Paweł I 1796-1801,

Aleksander I 1801-1815,

Księstwo Warszawskie (1807-1815)

Utworzone przez Napoleona po zwycięstwie nad Prusami w 1807 z ziem zaboru pruskiego, a po zwycięstwie na Austrią w 1809 r. z dołączonych ziem II zaboru austriackiego przetrwało do Kongresu Wiedeńskiego w 1815 r. Rządy w Księstwie Warszawskim sprawował elektor Saksonii, Fryderyk August.

Królestwo Polskie 1815-1918

Po Kongresie Wiedeńskim nastała unia personalna z Imperium Rosyjskim, a każdy car Rosji był koronowany na Króla Polski do 1831 w Warszawie, a od 1831 w Rosji razem z koronacją na cesarza. Autonomię Królestwa Polskiego zniesiono w 1874 r.

Aleksander I 1815-1825,

Mikołaj I 1825-1855,

Aleksander II 1855-1881,

Aleksander III 1881-1894,

Mikołaj II 1894-1917,

Michał II 1917.

Źródła:

A. Dybkowska, J. Żaryn, M. Żaryn Polskie dzieje, PWN 2002, A. Szwarc, M. Urbański, P. Wieczorkiewicz Kto rządził Polską, Świat Książki 2007, wikipedia.pl

 

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

X